#3 Van produceren naar leren

Mits je als school de juiste keuzes maakt, past Positief Onderwijs in ieder onderwijskundig concept. Of je school nu ‘traditioneel’ is ingericht, Dalton-gecertificeerd is, groep doorbrekend werkt; het gaat in essentie om anders kijken en anders (durven) doen!

Zoals je eerder hebt kunnen lezen ligt de focus niet langer hoofdzakelijk op de didactische ontwikkeling van kinderen, maar verschuift deze naar karaktervorming en de leervoorwaarden. Uiteraard blijft het didactisch aanbod een prominente plek innemen in het onderwijs. We hopen – en gaan er vanuit – dat dit aanbod echter wel op een manier wordt aangeboden dat maakt dat iedere leerling – en niet alleen ‘het gemiddelde kind’ – deze stof tot zich mag nemen op een manier die past bij hem of haar. Dus geen onderpresteerders die dag in dag uit worden afgeremd (en nee, ook een weektaak is hierin niet de oplossing) of kinderen die hun hele schoolloopbaan op hun frustratieniveau presteren en dit steeds met een laag cijfer of citoscore bevestigd zien. De inrichting vraagt dus om andere keuzes die kinderen in staat stellen om te leren op hun niveau.

Welbevinden en betrokkenheid als basis om te leren (en niet langer te produceren…)
Het belang van betrokkenheid bij de eigen ontwikkeling spreekt voor zich. Wanneer een kind zelf invloed heeft op het behalen van realistische doelen, hij of zij mee mag denken bij het wegenemen van eventuele belemmeringen van de ontwikkeling én les krijgt van een leerkracht die een appél doet op de betrokkenheid van het kind, zal dit de ontwikkeling en de leerprestaties ten goede komen.

Robert Marzano heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de relatie tussen betrokkenheid en leerprestaties en geeft dit weer in onderstaand schema:

Als laatste is het interessant om stil te staan bij de begrippen ‘leren’ en ‘produceren’. De praktijk wijst uit dat de balans helaas op veel scholen op produceren ligt. Wat zou het toch fijn zijn als alle kinderen op hun niveau mogen leren in plaats van produceren. Het productiewerk ligt dan ook vaak op een niveau van het gemiddelde kind wat maakt dat een groot deel van de klas productiewerk doet onder of boven zijn of haar niveau met alle gedragsmatige risico’s van dien. Want…als je je verveelt of frustreert, neig je naar afwijkend gedrag. En dit kan zich na enige tijd richting het autistisch spectrum of ADHD bewegen.

Kortom; een beredeneerd aanbod op welbevinden gekoppeld aan het bewust inzetten op betrokkenheid en een visie op zichtbaar leren (in plaats van produceren…) zijn de sleutelelementen van Positief Onderwijs.

Volgende week: #4 Communicatie met de omgeving